Wat is een gameverslaving

Wat is gamen?

Gamen is het spelen van computerspellen. Dat kan via een tablet, smartphone, computer (laptop of desktop), console (bijvoorbeeld de Xbox, Playstation of Wii) of draagbare spelcomputer (bijvoorbeeld de Game Boy, SNES mini, Nintendo switch of Sony Playstation Vita). Computerspellen, vaker games genoemd, zijn op verschillende manieren beschikbaar:

  • via geïnstalleerde games die offline of online gespeeld worden;
  • via spelletjeswebsites waar meerdere games beschikbaar zijn;
  • via social media, met name Facebook.

Er zijn verschillende soorten games, meestal ingedeeld naar genre. Klik op een genre om er meer over te weten te komen.

Action games en first person shooters (fps)

Bij action games moet de speler een voertuig besturen, een vijand uitschakelen en/of een parcours met obstakels afleggen. Het gaat om de vaardigheden en behendigheid van de speler. Voorbeelden hiervan zijn Street Fighter, Terraria en Mario Kart. First person shooters, vaker fps games genoemd, zijn een subgenre van action games. De speler ziet het spel vanuit het gezichtsveld van het personage; meestal zijn alleen de handen en armen in beeld. De speler houdt een wapen of iets anders in zijn handen en verslaat daarmee de tegenstander. Voorbeelden van fps games zijn Call of Duty, Battlefield en Counterstrike.

Action-adventure games

Deze games combineren actie en avontuur door een actiecomponent (bijvoorbeeld racen of schieten) te combineren met een langdurig avontuur. Voorbeelden van dit soort games zijn Grand Theft Auto, Legend of Zelda en Tomb Raider.

Role-playing games (rpg)

In deze games gaat het om de rol die de speler speelt. Je kruipt in de huid van een personage en de ontwikkeling van het karakter staat centraal. In online varianten (multiplayer) is samenwerking binnen de groep belangrijk. Ieder personage heeft eigenschappen die kunnen verbeteren gedurende het spel. Daarnaast zijn er vaardigheden die personages kunnen leren, als ze daarvoor kiezen (bijvoorbeeld het smeden van wapens of het bereiden van magische drankjes). Voorbeelden van rpg’s zijn Final Fantasy, Pokémon en Elder Scrolls V: Skyrim.

Massive multiplayer online role-playing games (mmorpg)

Mmorpg’s zijn een subgenre van rpg’s. Ze zijn altijd online en met veel andere mensen waarmee je gezamenlijk in een virtuele wereld speelt. Deze games maken vaak gebruik van online verenigingen die spelers zelf kunnen stichten, guilds of clans genaamd, waarin spelers samen naar een hoger niveau kunnen komen. Voorbeelden van mmorpg’s zijn World of Warcraft, Guild Wars en RuneScape.

Real-time strategy games

In deze games overziet de speler het hele veld van bovenaf. De speler bestuurt een of meerdere legers en moet strategisch inzicht gebruiken om andere legers te verslaan, gebieden te veroveren en zo de vijand te verslaan. De strategieën en tactieken van de speler bepalen het verloop van het spel; toeval speelt niet of nauwelijks een rol. Deze games bestaan offline (speler tegen computer) en online (speler tegen speler). Voorbeelden van dit soort games zijn Age of Empires, Warcraft en Starcraft.

Multiplayer online battle arena (moba)

Moba’s zijn een subgenre van rts games. In een moba nemen teams van spelers (vaak vijf) het tegen elkaar op in potjes in een online speelomgeving. Het gaat om strategisch inzicht, goede communicatie en samenwerking binnen het team. Maar ook het reactievermogen en de vaardigheden van individuele spelers zijn belangrijk. Het spel eindigt als het doel bereikt is, de tijd voorbij is of het andere team is uitgeschakeld. Voorbeelden van moba’s zijn League of Legends en Heroes of the Storm.

Simulation games

Deze games bestaan uit simulaties waarin een wereld of specifieke activiteit wordt nagebootst. De speler ziet bijvoorbeeld een cockpit en bestuurt vanuit de eerste persoon een vliegtuig. Of de speler ziet het speelveld van bovenaf bij het bouwen en beheren van een pretpark. Simulation games kunnen offline en online gespeeld worden. Er wordt niet in afzonderlijke potjes gespeeld; de resultaten worden opgeslagen en de speler gaat verder waar hij was gebleven. Voorbeelden van simulation games zijn de SimCity-serie, RollerCoaster Tycoon, Spore, Farmville en Flight Simulator.

Digital collectible card game (dccg)

Dccg’s zijn online versies van kaartspelletjes met te verzamelen kaarten. Ze begonnen als digitale versies van offline spelletjes maar inmiddels zijn er ook versies die alleen digitaal zijn en geen fysieke kaarten hebben. De speler stelt zelf decks samen en speelt daarmee potjes tegen de computer of andere spelers. Het gaat vaak om de interactie die bepaalde kaarten en hun functies met elkaar hebben, zodat het deck sterker wordt als de speler dat soort combinaties weet te maken. Voorbeelden van dccg’s zijn Pokémon, Magic the Gathering en Hearthstone.

Battle royale

In battle royale games speelt een groot aantal spelers tegen elkaar om de laatste overlevende te zijn. Door de virtuele wereld te ontdekken, zo snel mogelijk wapens, uitrusting en medicijnen te vinden en daarmee andere spelers te kunnen verslaan, proberen spelers als laatste over te blijven. Voorbeelden van battle royale games zijn PubG en Fortnite.

Ieder genre werkt op een eigen manier en veel genres hebben verschillende subgenres. Maar de games hebben eigenlijk altijd gemeen dat spelers door middel van vaardigheden een bepaald doel moeten bereiken. In sommige games, die online met meerdere spelers gespeeld worden, zijn communicatie en samenwerking van essentieel belang om de npc’s (non-player characters) of andere spelers te verslaan.

Wat is gamen en wat is een gameverslaving? Console gaming en pc gaming. League of Legends, World of Warcraft, Fortnite, PubG.

Waarom gamen mensen?

Gamen brengt een zekere spanning met zich mee. Dat zorgt voor adrenaline en de aanmaak van endorfine, een hormoon dat ervoor zorgt dat je je goed voelt. Dit wordt versterkt wanneer je wint of andere doelen in een game bereikt, dan maakt je lichaam dopamine aan en dat zorgt voor een extra ‘kick’.

Naast deze spanning houden veel gamers van de uitdagingen in een spel. Ze vinden het leuk om een hoger niveau te halen en steeds moeilijkere uitdagingen aan te gaan. Wanneer er tegen andere spelers gespeeld wordt, is het daarnaast leuk om te zien wie de beste, snelste, handigste of sterkste is. Het is vaak makkelijk te meten of je beter wordt in een spel en wanneer dat gebeurt groeit je zelfvertrouwen. Dit zorgt voor meer zelfwaardering maar ook voor waardering van anderen. Als je met andere spelers speelt kom je daarnaast in contact met mensen die je anders waarschijnlijk nooit zou spreken, want online games worden door mensen van over de hele wereld en van alle leeftijden gespeeld.

Verder zorgt gamen voor afleiding. Je kunt helemaal opgaan in een andere wereld waardoor je de dagelijkse problemen, stress en verantwoordelijkheden even vergeet. In deze wereld ontdek je magische plaatsen, maak je dingen mee die in het echt niet mogelijk zijn en beleef je fantastische avonturen - je verslaat bijvoorbeeld monsters, aliens of sluit juist vriendschappen met magische wezens.

Gamen is daarnaast leerzaam. In games waar je meerdere personages kunt spelen, leer je jezelf kennen: wie wil je zijn en waarom? Hoe vertaalt zich dat naar het echte leven? Ook leren gamers vaak andere talen, met name Engels, en werken ze aan hun oog-handcoördinatie, oplossingsgericht denken en werken, multitasken, doorzettingsvermogen, concentratie, ruimtelijk inzicht en reactievermogen.

Tenslotte is gamen gewoon een hobby die voor vermaak en ontspanning zorgt. De een kijkt graag tv, de ander werkt in de tuin, en nog een ander houdt van gamen.

Wat zijn de risico’s van gamen?

Gamen is in principe geen verkeerde hobby. Maar wanneer de balans tussen gamen en andere bezigheden verstoort raakt en je onevenredig veel tijd aan gamen besteedt, kun je een aantal vervelende gevolgen ervaren.

Mensen praten vaak over het verband tussen gewelddadige games en agressieve gevoelens. Onderzoek toont echter aan dat hier op de lange termijn geen verband tussen is. Er is wel een verband tussen agressieve gevoelens op korte termijn. Als je stopt met het spelen van een gewelddadige game, kun je in de paar minuten daarna enigszins agressieve gevoelens ervaren.

Als je veel gamet, kan dit ervoor zorgen dat je mensen in het echt minder vaak ziet, dat je eenzaam wordt of in een isolement belandt. Maar het is belangrijk om goed te kijken naar je eigen situatie, want eenzaamheid kan ook een oorzaak van overmatig gamen zijn, in plaats van een gevolg.

Teveel gamen zorgt er vanzelfsprekend voor dat er minder tijd overblijft voor andere zaken. Als je je huiswerk niet maakt omdat je veel gamet of als je te kort slaapt en daardoor minder goed presteert op je werk, heeft dit gevolgen. Toch is het ook hier zaak om te kijken naar je eigen specifieke situatie. Want slechtere prestaties op school of werk zorgen voor minder zelfvertrouwen en gamen helpt je om dat zelfvertrouwen terug te winnen. Dan is gamen dus het gevolg en niet de oorzaak.

Tenslotte heeft gamen voor veel mensen lichamelijke gevolgen. Zo leidt het er vaak toe dat je minder beweegt en ongezond eet of snackt, want dat is sneller klaar zodat je meer tijd kunt besteden aan gamen. Als je door het gamen vaak en lang in dezelfde houding zit, heb je ook meer kans op klachten als rugpijn, hoofdpijn of RSI (muisarm).

Heb ik een gameverslaving?

Een gameverslaving is niet alleen te meten aan het aantal uren of dagen dat je gamet. Het gaat om de balans tussen gamen en andere zaken in je leven. Als je naast gamen genoeg tijd hebt voor school of werk, je huishoudelijke taken en andere hobby’s, ben je waarschijnlijk niet verslaafd.

Er is (nog) geen officiële diagnose voor gameverslaving maar in de DSM-V wordt wel voor het eerst de ‘internetgamingstoornis’ genoemd, met de aantekening dat dit een aandoening is die verder onderzoek en praktijkervaring behoeft. Het is echter al langer bekend dat er mensen zijn die teveel gamen en daardoor in de problemen raken. Soms is het gamen een gevolg van andere problemen, andere keren is het een oorzaak. Maar ook wanneer gamen een gevolg is, lost het de onderliggende problematiek niet op. Het is slechts een tijdelijke uitvlucht.

Een aantal signalen dat je gamegedrag uit de hand loopt zijn de volgende:

  • Als je eenmaal aan het gamen bent, heb je moeite om ermee te stoppen.
  • Je speelt regelmatig langer of meer dan je van plan was.
  • Je slaapt te weinig omdat je te laat door blijft gamen.
  • Je raakt in conflicten met anderen over gamen of de tijd die je eraan besteedt
  • Ook als je niet gamet, denk je er toch veel aan, waardoor je je minder goed op andere activiteiten kunt concentreren.
Herken jij je in een of meer van bovenstaande punten? Doe dan eens onze zelftest en kijk waar jij staat. Of zoek direct professionele hulp. Bij Hervitas bieden we een uniek behandelprogramma met ervaringsdeskundige behandelaren. Lees meer over onze behandeling voor gameverslaving.

Heb jij een gameverslaving? Hulp zoeken doe je bij Hervitas! Doe de zelftest en ontdek of jij een gameverslaving hebt.

Hoe houd ik gamen onder controle?

Denk je dat je teveel gamet of het risico loopt om teveel te gaan gamen? Misschien heb je dan iets aan deze tips.

  • Noteer wanneer, hoe lang en waarom je gamet. Doe dit minimaal een paar weken lang. Zo kun je zien of er een patroon in je gamegedrag zit. Misschien merk je wel dat je altijd gamet na een ruzie, uit verveling of om andere dingen uit de weg te gaan. Als dit zo is, bedenk dan andere redenen om met die situaties om te gaan.
  • Maak een lijst van redenen waarom je wilt minderen met gamen. Bijvoorbeeld omdat je meer tijd voor je familie of vrienden wilt overhouden. Wees zo specifiek mogelijk. Bewaar deze lijst op een goed zichtbare plek, plak hem bijvoorbeeld op je computer, laptop of console.
  • Bedenk in welke situaties je het lastig vindt om maat te houden, te stoppen of niet te gamen en bedenk van te voren andere oplossingen voor die situaties. Houd een lijst met die oplossingen ook op een goed zichtbare plek bij de hand.
  • Je kunt dagen inbouwen wanneer je helemaal niet gamet. Zorg dan wel van te voren dat je op die dagen genoeg andere dingen te doen hebt, zodat je je niet gaat vervelen.
  • Er zullen momenten zijn waarop je toch weer veel zin krijgt om te gaan gamen. Bedenk je dat die momenten voorbij gaan. Je hoeft er niet aan toe te geven. Het is lastig, maar je overleeft het wel.
  • Spreek met jezelf of met anderen een termijn af. Zo lang ga je proberen te minderen met gamen. Als het na die termijn niet gelukt is, zoek je hulp.
Wil jij hulp om vat te krijgen op je gamegedrag en af te komen van je gameverslaving? Behandeling bij Hervitas gebeurt via een unieke methode volgens de drie M’s: mens, middel en milieu. We geloven dat deze drie factoren met elkaar verweven zijn en allemaal van invloed zijn op je gameverslaving én op je herstel. Lees meer over onze aanpak.

Schrijf je nu direct in

Wij reageren dezelfde dag nog, of uiterlijk de volgende morgen!

Bij Hervitas schakelen we snel en kun je als cliënt direct met je verslaving aan de slag. We nemen dezelfde dag nog contact met je op of anders de volgende ochtend (afhankelijk van het tijdstip waarop je contact opneemt).