Beschermen we spelers, of beschermen we vooral het systeem?

 

Een scherpe blik van Hervitas op preventie en gokverslaving in Nederland

De Nederlandse online gokmarkt geldt als één van de strengst gereguleerde van Europa. Hogere belastingen, strengere limieten, inkomenschecks en intensief toezicht door de Kansspelautoriteit moeten spelers beschermen tegen problematisch speelgedrag.

Op papier lijkt het systeem stevig ingericht. Maar bij Hervitas stellen wij een ongemakkelijke vraag:

Beschermen we daadwerkelijk de speler,  of beschermen we vooral het gereguleerde model?

 

De illusie van veiligheid

De afgelopen jaren zijn maatregelen stap voor stap aangescherpt:

• verplichte stortingslimieten
• strengere zorgplicht
• realtime monitoring
• hogere drempels bij verhoogd speelgedrag

Dat klinkt daadkrachtig. Maar strengere regels betekenen niet automatisch minder verslaving.

Wanneer regulering zó ver wordt aangescherpt dat spelers uitwijken naar buitenlandse platforms zonder vergunning, verdwijnt het zicht op juist de meest kwetsbare groep. En buiten het gereguleerde systeem geldt geen Nederlandse zorgplicht.
Geen interventie. Geen aansluiting op hulpverlening. Dan beschermen we vooral de statistieken en niet de mens.

 

Preventie is geen vinklijst

Wat wij zien, is een systeem dat sterk leunt op controlemechanismen achteraf. Zodra speelgedrag escaleert, grijpt het systeem in.

Maar echte preventie begint vóór escalatie.

Dat vraagt om:

• actieve risicodetectie in een vroeg stadium
• verplichte educatie over speelrisico’s
• structurele samenwerking met verslavingszorg
• transparante evaluatie van beleidseffectiviteit

Zolang interventie pas start wanneer gedrag al problematisch is, lopen we achter de feiten aan.

 

De politieke reflex: méér regels

Bij maatschappelijke druk volgt vaak dezelfde reflex: regels verder aanscherpen. Minder reclame. Hogere belasting. Strengere limieten.

Maar meer druk op de legale markt betekent niet automatisch minder problematiek.

Sterker nog: een overbelaste legale markt vergroot de aantrekkingskracht van het illegale aanbod.

De paradox is duidelijk:

• Hoe strenger de legale omgeving
• Hoe groter de prikkel om het systeem te verlaten

En juist daar ontbreekt iedere vorm van bescherming.

 

Meten we eigenlijk wat werkt?

Een fundamenteel probleem is dat de maatschappelijke effectiviteit van het huidige beleid onvoldoende wordt geëvalueerd.

• Daalt het aantal probleemspelers aantoonbaar?
• Neemt schuldenproblematiek af?
• Wat gebeurt er met spelers die uitwijken naar buitenlandse platforms?
• Hoeveel kwetsbare jongeren bereiken we écht met preventie?

Zonder onafhankelijke, publiek toegankelijke impactmeting blijft het debat ideologisch in plaats van feitelijk.

Beleid moet niet alleen streng zijn. Het moet aantoonbaar effectief zijn.

 

Gokverslaving is geen marktvraagstuk

Gokverslaving raakt aan mentale gezondheid, schuldenproblematiek, impulscontrole en digitale verslavingsmechanismen. Het is een sociaal vraagstuk, geen puur economisch of juridisch dossier.

Zolang preventie primair wordt georganiseerd binnen het kader van markttoezicht, blijft de aanpak beperkt.

Echte preventie vraagt om:

• integratie met GGZ en schuldhulpverlening
• vroegsignalering via financiële instellingen
• onderwijs over digitale risicomechanismen
• structurele publieke bewustwordingscampagnes

Dat vraagt om méér dan regulering. Dat vraagt om maatschappelijke coördinatie.

 

Onze stelling

Nederland heeft een streng gereguleerde online gokmarkt. Maar streng is niet hetzelfde als effectief.

Als spelers uitwijken naar het ongereguleerde aanbod, verschuift het probleem slechts uit beeld.
Als interventie pas plaatsvindt bij zichtbaar probleemgedrag, zijn we te laat.
Als effectiviteit niet onafhankelijk wordt gemeten, sturen we in het donker.

Bij Hervitas pleiten wij voor een fundamentele herijking van preventiebeleid:

• Minder focus op symbolische verzwaring van regels
• Meer focus op aantoonbare gedragsinterventie
• Meer transparantie over kanalisatie
• Meer samenwerking buiten het toezichtskader

De legitimiteit van de online gokmarkt staat of valt niet met de strengheid van het systeem,  maar met de daadwerkelijke bescherming van kwetsbare spelers.

En die lat moet hoger.