Interview Fred Steutel in Algemeen Dagblad. Gokken: tijdverdrijf of obsessie?

 

Uit het AD van 30 december 2025, door Priscilla van Agteren, Redacteur Gezond, interview met o.a. directeur Hervitas Fred Steutel.

Voor het volledige artikel, klik hier

Aan het einde van het jaar nemen veel Nederlanders deel aan kansspelen, zoals decemberkrasloten of de oudejaarsloterij. Voor het merendeel blijft dit beperkt tot recreatief gokken zonder noemenswaardige gevolgen. Bij een deel van de spelers ontwikkelt zich echter problematisch gokgedrag of een gokverslaving. De vraag wanneer gokken omslaat van ontspanning naar problematiek is niet altijd eenvoudig te beantwoorden. Evenmin is het voor betrokkenen en hun omgeving altijd duidelijk hoe een gokverslaving kan worden herkend.

 

Wanneer is gokken een probleem?

Volgens Fred Steutel, directeur van de gespecialiseerde verslavingskliniek Hervitas, wordt gokken problematisch wanneer iemand de controle over het eigen gedrag verliest.
“Gokken wordt een verslaving als je niet meer kunt stoppen, ook al wil je dat wel.”De frequentie van gokken is daarbij geen doorslaggevend criterium. Ook mensen die slechts sporadisch deelnemen aan kansspelen kunnen een verslaving ontwikkelen, wanneer zij onder bepaalde omstandigheden een innerlijke dwang ervaren om te gokken en daar geen weerstand meer aan kunnen bieden. Het centrale kenmerk van een gokverslaving is daarmee het verlies van regie over het eigen gedrag, ondanks negatieve consequenties.

 

Gokschade: meer dan alleen verslaving

Naast een formele gokverslaving kan gokken leiden tot bredere negatieve gevolgen, aangeduid als gokschade. Deze schade beperkt zich niet tot het individu zelf, maar kan ook het sociale en maatschappelijke functioneren aantasten. Voorbeelden van gokschade zijn:

• financiële problemen en problematische schulden
• relationele spanningen of relatiebreuken
• verlies van werk of uitval uit onderwijs

Senior onderzoeker Anouk Tuijnman van het Trimbos-instituut benadrukt dat deze gevolgen diep en langdurig kunnen ingrijpen in het leven van mensen. Gokschade ontwikkelt zich vaak geleidelijk en blijft daardoor lange tijd onder de radar.

 

Wie lopen extra risico op een gokverslaving?

De ontwikkeling van een gokverslaving wordt beïnvloed door een samenspel van biologische, psychologische en sociale factoren. Onderzoek laat zien dat ongeveer 50 procent van de verslavingsgevoeligheid genetisch bepaald is. Daarnaast spelen psychologische kwetsbaarheid, ingrijpende levenservaringen en de sociale context een belangrijke rol. De normen en verwachtingen rondom gokken binnen de directe omgeving kunnen het risico verder vergroten.

In Nederland wordt geschat dat tussen de 141.000 en 216.000 mensen een hoog risico hebben op het ontwikkelen van een gokverslaving. Een aanzienlijk grotere groep heeft een gematigd risicoprofiel. Ondanks deze cijfers zoekt slechts een beperkt deel van deze mensen professionele hulp.

 

Waarom zoeken veel mensen geen hulp?

Volgens cijfers van het Landelijk Alcohol en Drugs Informatie Systeem (LADIS) waren in 2024 2.708 mensen in behandeling voor een gokverslaving. Dit aantal staat in geen verhouding tot de geschatte omvang van het probleem. Schaamte en schuldgevoel vormen belangrijke drempels om hulp te zoeken. Veel mensen beschouwen hun gokproblemen als persoonlijk falen en voelen zich verantwoordelijk voor de ontstane situatie.

Daarbij wordt vaak miskend dat gokken volledig gebaseerd is op toeval en dat niemand structureel invloed kan uitoefenen op winst of verlies. Een gokverslaving is geen gebrek aan wilskracht, maar een erkende psychische aandoening waarvoor effectieve behandelmethoden beschikbaar zijn.

 

Jongeren extra kwetsbaar door online gokken

De opkomst van online kansspelen heeft het risicoprofiel van gokken aanzienlijk veranderd. Online gokken is continu toegankelijk en vindt vaak plaats buiten het zicht van anderen. Vooral jongeren zijn hierdoor extra kwetsbaar. Hun cognitieve en emotionele ontwikkeling is nog gaande, waardoor impulscontrole en het inschatten van langetermijngevolgen beperkt zijn.

Financiële problemen die op jonge leeftijd ontstaan, kunnen langdurige gevolgen hebben voor opleiding, werk en toekomstige woonmogelijkheden. Schulden kunnen zich opstapelen en het verdere levensverloop aanzienlijk beïnvloeden.

 

Wat kun je doen tegen een gokverslaving?

Volgens Hervitas fungeert gokken bij veel mensen als een vorm van zelfmedicatie. Het wordt gebruikt om onaangename emoties, zoals angst, stress of somberheid, tijdelijk te dempen. Professionele behandeling richt zich daarom niet uitsluitend op het stoppen met gokken, maar ook op onderliggende mechanismen. Belangrijke behandelonderdelen zijn:

• het leren herkennen en reguleren van emoties
• het ontwikkelen van gezonde copingvaardigheden
• het herkennen van triggers en het voorkomen van terugval

Daarnaast kunnen praktische maatregelen ondersteunend zijn, zoals inschrijving in het Centraal Register Uitsluiting Kansspelen (CRUKS), het blokkeren van gokwebsites en tijdelijk financieel beheer door een vertrouwenspersoon.

 

Hoe herken en help je iemand met een gokprobleem?

Mensen met een gokprobleem proberen hun gedrag vaak te verbergen. Mogelijke signalen zijn sociaal terugtrekgedrag, intensief gebruik van de smartphone, onverklaarbare geldproblemen en het bagatelliseren van verliezen, bijvoorbeeld door te stellen dat deze later worden teruggewonnen.

Een confronterende of veroordelende benadering werkt doorgaans averechts en vergroot gevoelens van schaamte. Effectieve ondersteuning bestaat uit begrip, open communicatie en het stimuleren van professionele hulp. Partners, familieleden en vrienden kunnen een belangrijke rol spelen bij het herkennen van patronen en het ondersteunen van herstel.

 

Hulp bij gokverslaving bij Hervitas

Bij Hervitas wordt gespecialiseerde en persoonlijke behandeling geboden voor mensen met een gokverslaving. De behandeling is gericht op duurzaam herstel, het vergroten van zelfinzicht en het versterken van vaardigheden om met risicosituaties om te gaan. Ook bij terugval blijft begeleiding gericht op evaluatie en bijsturing, met als doel opnieuw regie te krijgen over het leven.

Herken je jezelf of een naaste in dit verhaal, dan is het raadzaam tijdig contact op te nemen voor professioneel advies of behandeling.

 

Bron:
Priscilla van Agteren – Redacteur Gezond
30 december 2025