Wanneer wordt sportkijken sportgokken? De dunne scheidslijn tijdens grote sporttoernooien

 

Grote sporttoernooien brengen mensen samen. Tijdens een EK, WK of andere grote sportevenementen kijken miljoenen mensen naar wedstrijden, bespreken zij voorspellingen met vrienden en genieten zij van de spanning van de sport.

Sport zorgt voor emotie. We juichen, balen, analyseren en leven intens mee met onze favoriete teams. Juist die betrokkenheid maakt sport zo bijzonder.

Tegenwoordig is er echter nog een element bijgekomen: sportweddenschappen. Via smartphones en tablets is het mogelijk om op ieder moment en vanaf iedere locatie een weddenschap te plaatsen. Voor veel mensen blijft dit beperkt tot een kleine inzet voor de lol. Toch kan de grens tussen sportbeleving en gokken tijdens grote toernooien ongemerkt vervagen.

 

Sportweddenschappen zijn overal

Waar sportweddenschappen vroeger vooral verbonden waren aan wedkantoren of fysieke locaties, zijn zij tegenwoordig voortdurend aanwezig. Tijdens sportuitzendingen, op sociale media, in podcasts en op sportwebsites worden mensen voortdurend geconfronteerd met voorspellingen, analyses en reclame voor online wedden.

Ook vrienden, collega’s, sportanalisten en influencers praten regelmatig over quoteringen, kansen en voorspellingen. Op sociale media worden winstbewijzen gedeeld, terwijl verliezen meestal buiten beeld blijven.

Hierdoor kan het gevoel ontstaan dat wedden een vanzelfsprekend onderdeel is geworden van het kijken naar sport. Voor sommige mensen ontstaat zelfs het idee dat je iets mist wanneer je geen weddenschap plaatst.

 

De rol van smartphones en live wedden

De manier waarop mensen gokken op sport is de afgelopen jaren sterk veranderd. Waar vroeger voorafgaand aan een wedstrijd een voorspelling werd gedaan, kan tegenwoordig tijdens de wedstrijd continu worden ingezet.

Live wedden maakt het mogelijk om gedurende de hele wedstrijd nieuwe weddenschappen te plaatsen. Wie scoort het volgende doelpunt? Hoeveel hoekschoppen volgen er nog? Valt er in de laatste tien minuten nog een doelpunt?

Doordat deze mogelijkheden voortdurend beschikbaar zijn, kan de drempel om opnieuw te spelen steeds lager worden. Een verloren weddenschap kan direct worden gevolgd door een nieuwe inzet. Daardoor kunnen verliezen zich sneller opstapelen dan veel mensen vooraf verwachten.

 

Wanneer verandert een onschuldig wedje in een risico?

Niet iedereen die een sportweddenschap plaatst, ontwikkelt problemen. Toch zijn er signalen die erop kunnen wijzen dat de balans begint te verschuiven.

Het kan bijvoorbeeld een signaal zijn wanneer iemand:

• steeds vaker weddenschappen plaatst;
• hogere bedragen gaat inzetten;
• teleurgesteld, gespannen of geïrriteerd raakt na verlies;
• verloren geld direct probeert terug te winnen;
• wedstrijden vooral nog kijkt vanwege de weddenschap;
• steeds meer tijd besteedt aan statistieken, analyses en gokapps;
• geld leent of spaargeld gebruikt om te kunnen gokken;
• afspraken, werk of sociale contacten laat beïnvloeden door gokken;
• meer bezig is met de volgende weddenschap dan met de sport zelf.

Vaak ontstaat een probleem niet van de ene op de andere dag. Het gaat meestal om een geleidelijk proces waarbij het gokken steeds meer tijd, aandacht en energie gaat vragen.

 

De illusie van controle: “Ik weet veel van voetbal”

Veel sportliefhebbers beschikken over uitgebreide kennis van hun favoriete sport. Zij volgen teams, spelers en statistieken op de voet. Die kennis kan echter ook leiden tot een gevoel van controle.

Gedachten als “ik volg deze competitie al jaren”, “dit team wint bijna altijd thuis” of “ik weet precies hoe deze trainer speelt” kunnen het idee geven dat de uitkomst van een wedstrijd voorspelbaar is.

In werkelijkheid blijft sport onvoorspelbaar. Blessures, rode kaarten, arbitrale beslissingen of onverwachte gebeurtenissen kunnen een wedstrijd volledig veranderen. Juist die onvoorspelbaarheid maakt sport zo aantrekkelijk, maar zorgt er tegelijkertijd voor dat uitkomsten nooit met zekerheid te voorspellen zijn.

Onderzoek laat zien dat mensen die regelmatig gokken hun eigen kennis en invloed op de uitkomst vaak overschatten. Dit wordt ook wel de ‘illusie van controle’ genoemd. Deze gedachte kan ertoe leiden dat mensen steeds meer gaan inzetten of verliezen proberen terug te winnen.

 

Waarom grote sporttoernooien extra risicovol zijn

Tijdens grote sporttoernooien volgen wedstrijden elkaar in hoog tempo op. Er is vrijwel dagelijks sport te zien en de aandacht in de media is enorm.

Daarnaast zijn er vaak extra promoties, bonussen en marketingcampagnes van gokaanbieders. Hierdoor worden mensen gedurende een toernooi voortdurend blootgesteld aan prikkels om te spelen.

Voor mensen die gevoelig zijn voor een gokverslaving of eerder problemen hebben gehad met gokken, kan dit een extra risico vormen. Ook mensen die normaal gesproken weinig gokken, kunnen tijdens een groot toernooi vaker gaan spelen dan zij oorspronkelijk van plan waren.

Voor mensen die eerder zijn gestopt met gokken kunnen grote sportevenementen bovendien gevoelens van onrust, spanning of verleiding oproepen. Extra alertheid en het gebruik van beschermende maatregelen, zoals CRUKS of blokkeringssoftware, kunnen dan helpen om een terugval te voorkomen.

 

Wat kunnen naasten doen?

Partners, ouders, familieleden en vrienden zijn vaak de eersten die veranderingen opmerken.

Mogelijke signalen zijn:

• iemand is voortdurend bezig met wedstrijden of quoteringen;
• er wordt steeds geheimzinniger gedaan over geld;
• stemmingswisselingen rondom winst of verlies nemen toe;
• er ontstaan financiële problemen;
• sociale activiteiten worden afgezegd vanwege wedstrijden of gokken.

Maak je je zorgen over iemand in je omgeving? Probeer het gesprek dan op een open en niet-veroordelende manier aan te gaan. Veel mensen met een gokprobleem ervaren schaamte en proberen hun gedrag lange tijd verborgen te houden.

Vroegtijdig praten over zorgen kan voorkomen dat problemen verder escaleren.

 

Vijf vragen om jezelf te stellen

Wanneer je regelmatig sportweddenschappen plaatst, kan het helpen om jezelf af en toe de volgende vragen te stellen:

1. Kijk ik ook naar deze wedstrijd als ik geen weddenschap kan plaatsen?
2. Spreek ik vooraf een maximaal bedrag af en houd ik mij daaraan?
3. Kan ik zonder problemen een week niet gokken?
4. Probeer ik verloren geld terug te winnen?
5. Geniet ik nog van de sport zelf?

Wanneer je meerdere vragen met ‘nee’ beantwoordt of merkt dat gokken steeds belangrijker wordt, kan het verstandig zijn om hulp te zoeken.

 

Genieten van sport zonder te gokken

De meeste mensen kijken sport vanwege de spanning, de emotie en de verbondenheid met anderen. Die beleving staat los van geld.

Samen een wedstrijd kijken, discussiëren over de opstelling of juichen voor een doelpunt kan net zo waardevol zijn zonder dat er een weddenschap aan verbonden is.

Merk je dat gokken een steeds grotere rol gaat spelen tijdens sporttoernooien? Of maak je je zorgen over het speelgedrag van iemand in je omgeving? Dan is het belangrijk om hierover te praten en tijdig hulp te zoeken.

Een gokprobleem hoeft niet te wachten tot het ernstig wordt. Juist vroegtijdig ingrijpen kan veel problemen voorkomen.

Hervitas is gespecialiseerd in de behandeling van gokverslaving. Zowel mensen die zelf worstelen met gokken als hun naasten kunnen bij ons terecht voor advies, begeleiding en behandeling.