De verschuiving naar online en individueel gedrag

Gokverslaving onder jongvolwassenen (18–34 jaar) neemt een andere vorm aan dan voorheen. Waar gokken vroeger vaker plaatsvond in zichtbare, sociale omgevingen zoals casino’s of speelhallen, speelt het zich tegenwoordig grotendeels online en individueel af. Deze verschuiving heeft grote gevolgen voor hoe problemen ontstaan, worden herkend en uiteindelijk worden aangepakt.

De opkomst van online kansspelen, gereguleerd door de Kansspelautoriteit, heeft gokken toegankelijker gemaakt dan ooit. Jongeren kunnen op elk moment van de dag via hun telefoon of laptop deelnemen aan sportweddenschappen of online casinospellen. Hierdoor is gokken verweven geraakt met het dagelijks leven en is de drempel om te beginnen of door te spelen aanzienlijk verlaagd.

 

Minder zichtbaarheid, meer risico

Tegelijkertijd is het karakter van gokken veranderd. Het vindt vaker in afzondering plaats, zonder directe sociale controle. Dit maakt het moeilijker voor ouders, partners en andere naasten om signalen op te vangen. Problemen kunnen zich daardoor in stilte ontwikkelen en blijven vaak langere tijd onopgemerkt.

Jongvolwassenen bevinden zich bovendien in een levensfase waarin impulscontrole nog in ontwikkeling is en financiële stabiliteit vaak beperkt is. In combinatie met de constante beschikbaarheid van online gokken kan dit ertoe leiden dat problemen zich sneller ontwikkelen.

 

Normalisering en onderschatting van risico’s

Opvallend is dat gokverslaving binnen deze generatie minder snel als zodanig wordt herkend. Gokken wordt vaak gezien als ontspanning of als een manier om geld te verdienen. Deze normalisering zorgt ervoor dat risicovol gedrag langer doorgaat voordat het als problematisch wordt ervaren.

Daarnaast speelt schaamte een belangrijke rol. Financiële verliezen, schulden en geheimhouding maken het voor veel jongvolwassenen moeilijk om open te zijn over hun situatie.

 

Uitstel van hulp en zelfredzaamheid

Hoewel mentale gezondheid onder jongeren in bredere zin beter bespreekbaar is geworden, geldt dit minder voor gokproblematiek. Veel jongvolwassenen proberen hun gedrag eerst zelf te corrigeren. Gedachten als “ik stop vanzelf” of “ik win het terug” zorgen ervoor dat hulp vaak wordt uitgesteld.

Pas wanneer de situatie escaleert, bijvoorbeeld bij oplopende schulden of duidelijke gedragsveranderingen, worden ouders of andere naasten betrokken.

 

De rol van ouders en sociale omgeving

De relatie met ouders en naasten is veranderd. Jongvolwassenen zijn autonomer en delen persoonlijke problemen minder snel. Omdat online gokken zich grotendeels buiten het zicht afspeelt, ontbreken duidelijke signalen die aanleiding geven tot een gesprek.

Ook binnen vriendengroepen wordt gokgedrag vaak genormaliseerd, met name bij sportweddenschappen. Hierdoor is de kans kleiner dat leeftijdsgenoten ingrijpen of problematisch gedrag benoemen.

 

Wat kun je als ouder of naaste doen?

Gokproblemen ontstaan vaak buiten beeld en worden laat gedeeld. Juist daarom is vroege, betrokken aandacht essentieel.

• Let op veranderingen
  Kleine signalen zoals geldproblemen, geheimzinnig gedrag of stemmingswisselingen kunnen wijzen op meer.
• Begin het gesprek op tijd
  Wacht niet op zekerheid. Stel open vragen en benoem je zorgen zonder oordeel.
• Houd het onderwerp bespreekbaar
  Ook als iemand afhoudt, helpt het om rustig betrokken te blijven.
• Maak geld bespreekbaar
  Bespreek grenzen, verantwoordelijkheid en voorkom dat financiële problemen escaleren.
• Stimuleer hulp op een laagdrempelige manier
  Normaliseer hulp zoeken en bied aan om mee te denken of mee te gaan.
• Bewaar je eigen grenzen
  Blijf ondersteunen, maar voorkom dat je het probleem overneemt of in stand houdt.

Vroege, open betrokkenheid kan het verschil maken tussen verborgen problemen en tijdige hulp.

 

Wat betekent dit voor vroege signalering en hulp?

Voor organisaties zoals Hervitas ligt hier een belangrijke uitdaging. Het vroegtijdig signaleren van gokproblematiek vraagt om bewustwording, niet alleen bij de persoon zelf, maar juist ook in de directe omgeving. Daarnaast is het essentieel om de drempel naar hulpverlening te verlagen en het gesprek eerder op gang te brengen — voordat problemen escaleren.

Gokverslaving bij jongvolwassenen is daarmee niet alleen een individueel probleem, maar ook een maatschappelijk vraagstuk dat vraagt om een nieuwe benadering: één die rekening houdt met de digitale context, de sociale dynamiek en de verborgen aard van deze vorm van verslaving.

2025 cijfers over de omvang en ontwikkeling van gokproblematiek

De cijfers uit het Landelijk Alcohol en Drugs Informatie Systeem (LADIS) van eind 2025, aangevuld met gegevens over preventieve hulp, geven inzicht in de omvang en ontwikkeling van de gokproblematiek in Nederland. De cijfers laten zien dat zowel het aantal mensen in behandeling als het gebruik van preventieve voorzieningen toeneemt.

 

Aantal mensen in behandeling voor gokverslaving

In 2024 werden 2.708 mensen behandeld bij gespecialiseerde verslavingszorginstellingen met gokken als primaire verslaving. Deze cijfers zijn gebaseerd op registraties binnen LADIS. Daarbij moet worden opgemerkt dat niet alle verslavingszorginstellingen gegevens aanleveren, waardoor het werkelijke aantal mensen in behandeling naar verwachting hoger ligt.

De samenstelling van de groep in behandeling laat een consistent profiel zien:

• 87% van de cliënten is man
• De gemiddelde leeftijd bedraagt 34 jaar
• 18% is jonger dan 25 jaar

Sinds 2023 is sprake van een stijging in het aantal mensen dat zich met gokproblematiek aanmeldt bij de verslavingszorg. Deze ontwikkeling zet zich voort richting 2025 en wijst op een toenemende vraag naar behandeling.

 

Preventieve hulp bij problematisch gokken

Naast behandeling maken ook steeds meer mensen gebruik van preventieve instrumenten en ondersteuning. Dit geeft inzicht in een bredere groep die risico’s ervaart of problematisch gokgedrag wil voorkomen.

CRUKS

Het Centraal Register Uitsluiting Kansspelen (CRUKS) stelt mensen in staat zichzelf uit te sluiten van deelname aan kansspelen bij vergunde aanbieders in Nederland voor een minimale periode van zes maanden.

Het gebruik van CRUKS blijft toenemen:

• In de eerste helft van 2025 waren er gemiddeld 504 nieuwe inschrijvingen per week
• In januari 2025 waren er 87.345 actieve inschrijvingen
• In augustus 2025 is dit aantal gestegen naar 101.913

Ongeveer 49% van de ingeschreven personen staat korter dan zes maanden geregistreerd. Dit wijst op een relatief recente en aanhoudende instroom.

 

OpenOverGokken

OpenOverGokken fungeert als centraal steunpunt voor informatie, advies en begeleiding bij gokproblematiek. Het aantal gevoerde gesprekken laat een lichte daling zien:

• 1.213 gesprekken in de tweede helft van 2024
• 1.155 gesprekken in de eerste helft van 2025

Deze daling dient in context te worden geplaatst. De toename van gesprekken in het najaar van 2024 hangt mogelijk samen met de wijziging waarbij vragen over CRUKS voortaan via dit loket verlopen. Sindsdien is met name het aantal telefonische hulpgesprekken toegenomen, vooral rondom vragen over uitsluiting via CRUKS.

 

Duiding van de cijfers

De beschikbare gegevens wijzen op meerdere parallelle ontwikkelingen. Enerzijds neemt het aantal mensen in behandeling toe, wat duidt op een groeiende zorgvraag. Anderzijds stijgt ook het gebruik van preventieve maatregelen, zoals zelfuitsluiting via CRUKS, wat kan wijzen op een grotere bewustwording en een eerdere herkenning van risicovol gedrag.

Tegelijkertijd geven de cijfers geen volledig beeld van de totale omvang van gokproblematiek in Nederland. Niet alle instellingen leveren data aan LADIS en niet iedereen met problematisch gokgedrag zoekt hulp of registreert zich in preventieve systemen.

 

Conclusie

De cijfers over 2025 laten een toename zien in zowel behandeling als preventief handelen bij gokproblematiek. Dit onderstreept het belang van een samenhangende aanpak waarin vroegsignalering, toegankelijkheid van hulp en continuïteit van zorg centraal staan.

Mensen die hulp zoeken bij gokproblematiek kunnen hiervoor terecht bij Hervitas. Hierbij kan ondersteuning worden geboden die aansluit op de aard en ernst van de problematiek, zowel in een vroeg stadium als wanneer al sprake is van meer ernstige klachten.

Bron: Persbericht Kansspelautoriteit / OpenOverGokken (31 maart 2026)

Veel Nederlanders die gokken blijken moeite te hebben om hun eigen grenzen te bewaken. Uit recent onderzoek blijkt dat 29 procent van de Nederlanders minimaal één keer meer geld heeft uitgegeven aan gokken dan vooraf de bedoeling was. Tegelijkertijd geeft 91 procent aan te weten dat de kans om op de lange termijn winst te maken kleiner is dan vijftig procent.

Deze cijfers onderstrepen een belangrijk spanningsveld: kennis over risico’s voorkomt niet automatisch dat mensen hun gedrag aanpassen. Het onderzoek is uitgevoerd onder 1.000 Nederlanders in opdracht van OpenOverGokken, een initiatief van de Kansspelautoriteit.

 

Kennis botst met gedrag

Hoewel 74 procent van de Nederlanders aangeeft de winkansen bij gokken te begrijpen, blijkt dit inzicht in de praktijk kwetsbaar. Slechts 32 procent realiseert zich dat gokschade al binnen enkele dagen kan ontstaan. Daarnaast denkt 22 procent dat meer dan de helft van de gokkers uiteindelijk verslaafd raakt, wat wijst op hardnekkige misvattingen.

Volgens Michel Groothuizen, bestuursvoorzitter van de Kansspelautoriteit, laten de cijfers zien dat bewustzijn alleen niet voldoende is. Het stellen van duidelijke grenzen en het tijdig zoeken van hulp blijven essentieel.

Vanuit Hervitas zien we deze kloof tussen kennis en gedrag ook terug in de praktijk. Mensen weten vaak wel dat gokken risico’s met zich meebrengt, maar onderschatten hoe snel controleverlies kan optreden. Juist dat maakt preventie en vroegsignalering zo belangrijk.

 

Zorgen over jongeren en schulden

De zorgen beperken zich niet tot individuele gokkers. Zo vindt 87 procent van de Nederlanders dat jongeren zich onvoldoende realiseren hoe snel gokken kan leiden tot financiële problemen en schulden.

Bij Hervitas herkennen we deze signalen. Jongeren en jongvolwassenen vormen een kwetsbare groep, mede door de toegankelijkheid van online gokken en de sociale druk die daarbij kan spelen. Het bespreekbaar maken van risico’s en het versterken van weerbaarheid is daarom essentieel.

 

Persoonlijk verhaal: het belang van tijdig ingrijpen

De impact van gokproblematiek wordt duidelijk in persoonlijke verhalen. Nico (26) beschrijft hoe zijn gedrag escaleerde en uiteindelijk ook zijn familie raakte. Toen hij de bankpas van zijn vader gebruikte om te gokken, besefte hij dat hij hulp nodig had.

Hij zat in een vicieuze cirkel waarin hij steeds opnieuw geld vergokte en zich onvoldoende bewust was van de gevolgen. Het incident vormde een keerpunt. Door zich in te schrijven voor een gokstop via het Cruks-register en open te zijn over zijn situatie, zette hij stappen richting herstel.

Bij Hervitas zien we dat dit soort keerpunten cruciaal zijn. Hoe eerder iemand hulp zoekt, hoe groter de kans op herstel en het voorkomen van verdere schade.

 

Belang van bewustwording en ondersteuning

Gokken kan voor sommigen onschuldig beginnen, maar kan snel uitgroeien tot een probleem met financiële, sociale en psychische gevolgen. De Kansspelautoriteit zet met OpenOverGokken in op betere informatievoorziening en ondersteuning.

Hervitas sluit zich hierbij aan. Wij ondersteunen mensen die grip dreigen te verliezen op hun gedrag, en bieden begeleiding gericht op herstel, inzicht en duurzame verandering. Daarbij staat het doorbreken van patronen en het versterken van eigen regie centraal.

Het is belangrijk om signalen serieus te nemen en tijdig hulp te zoeken. Problemen rondom gokken hoeven niet onoplosbaar te zijn, mits ze op tijd worden herkend en aangepakt.

 

Bron: Persbericht Kansspelautoriteit / OpenOverGokken (31 maart 2026)